Hồi mới chân ướt chân ráo vào nghề, tôi từng ngây thơ nghĩ rằng sàn mở ra để giúp mình làm giàu. Sau vài lần “bầm dập” và tìm hiểu sâu về cơ chế vận hành phía sau tấm màn hình MT4, tôi mới vỡ lẽ: Trading là một ngành kinh doanh, và sàn là một cỗ máy kiếm tiền cực kỳ tối ưu.
Trước khi bạn lo lắng về việc thị trường lên hay xuống, bạn cần biết tiền trong tài khoản của mình đang “rơi vãi” đi đâu. Dưới đây là những nguồn thu chính giúp các broker tồn tại và làm giàu, được bóc tách từ góc nhìn của người trong cuộc.
Spread: Khoản phí “nhập môn” ai cũng phải trả
Đây là nguồn thu cơ bản và bền vững nhất của mọi sàn giao dịch. Hiểu đơn giản, spread giống như khi bạn ra tiệm vàng: giá họ bán ra cho bạn bao giờ cũng cao hơn giá họ mua vào.
Trên thị trường Forex, sàn không bao giờ khớp lệnh cho bạn ở mức giá thực tế của thị trường liên ngân hàng (Interbank). Họ sẽ kê giá lên một chút. Ví dụ: Cặp EUR/USD có giá thị trường là 1.1000.
- Khi bạn muốn Mua, sàn bán cho bạn giá 1.1002.
- Khi bạn muốn Bán, sàn mua lại với giá 1.0998.
Khoảng chênh lệch vài point đó nhân với hàng triệu lệnh giao dịch mỗi ngày tạo ra dòng tiền khổng lồ. Mấy sàn quảng cáo “Zero Commission” (không phí hoa hồng) thực chất sống nhờ cái này. Họ nới rộng spread ra để bù chi phí. Trong nghề này, miễn phí chỉ là một chiêu bài tâm lý.
Commission: Phí hoa hồng cho tài khoản chuyên nghiệp
Khi bạn trade đủ lâu và chuyển sang dùng các loại tài khoản ECN hoặc Raw Spread để có tốc độ khớp lệnh nhanh và spread sát gốc (gần bằng 0), sàn sẽ thu tiền theo cách khác: Commission.
Đây là phí cố định tính trên mỗi Lot giao dịch. Thông thường, con số này dao động từ 3$ đến 7$ cho mỗi Lot hai chiều (mở và đóng lệnh).
Cá nhân tôi thích kiểu thu phí này hơn. Nó minh bạch. Tôi trả tiền sòng phẳng cho sàn để họ đẩy lệnh của tôi ra thị trường, thay vì nơm nớp lo sợ họ “giãn spread” bất thình lình để quét Stop Loss của mình.
Swap: Phí qua đêm và câu chuyện lãi suất
Nhiều anh em mới trade hay bỏ qua cái này, nhưng với những ai thích gồng lệnh vài tuần thì Swap là thứ bào mòn tài khoản kinh khủng.
Về lý thuyết, Swap dựa trên chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền bạn giao dịch. Nếu bạn mua đồng lãi suất cao và bán đồng lãi suất thấp, lẽ ra bạn được nhận tiền. Nhưng thực tế, các sàn thường cộng thêm một phần “phí dịch vụ” vào (markup).
Kết quả là:
- Nếu Swap dương: Số tiền bạn nhận được bị cắt xén bớt.
- Nếu Swap âm: Bạn phải trả nhiều hơn mức thực tế.
Đây là khoản thu nhập thụ động rất lớn của sàn, đặc biệt từ các trader có thói quen “gồng lỗ” dài hạn.
Market Maker: Khi sàn ôm lệnh (B-Book)
Đây là phần “nhạy cảm” nhất mà ít sàn nào muốn công khai thừa nhận.
Trong mô hình này, lệnh của bạn không được đẩy ra thị trường quốc tế. Sàn chính là người đối ứng lệnh với bạn. Bạn Mua, sàn sẽ Bán. Bạn Bán, sàn sẽ Mua.
- Nếu bạn thắng, sàn phải bỏ tiền túi ra trả.
- Nếu bạn thua, tiền của bạn chuyển thẳng vào túi của sàn.
Thống kê tàn khốc cho thấy hơn 90% trader nhỏ lẻ thua lỗ. Vì vậy, nhiều sàn chọn cách ôm lệnh (B-Book) vì xác suất thắng của họ gần như tuyệt đối. Rủi ro ở đây là khi gặp trader thắng quá nhiều, những sàn không uy tín có thể giở trò: làm khó khi rút tiền, tự động giãn giá, hoặc “treo” phần mềm lúc tin ra.
Những khoản phí ẩn khác
Ngoài các nguồn thu chính trên, dòng tiền của sàn còn đến từ những ngóc ngách mà trader ít để ý:
- Chênh lệch tỷ giá nạp/rút: Bạn nạp vào tỷ giá 25.000 nhưng rút ra sàn chỉ tính 24.500. Khoản chênh lệch này không hề nhỏ nếu dòng tiền của bạn lớn.
- Phí không hoạt động: Một số sàn phạt tiền nếu tài khoản của bạn “ngủ đông” quá 3-6 tháng.
- Mạng lưới IB (Môi giới): Thực ra đây không hẳn là nguồn thu trực tiếp, mà là cách sàn chia sẻ lợi nhuận. Sàn trích một phần Spread hoặc Commission để trả cho các IB. Vì vậy, nếu bạn thấy một sàn có phí giao dịch quá cao, khả năng lớn là họ đang phải “nuôi” một đội ngũ môi giới hùng hậu phía sau.
Lời kết cho anh em: Hiểu cách sàn kiếm tiền không phải để tẩy chay, mà để biết cách chọn “đối tác” phù hợp. Sàn cũng cần lợi nhuận để duy trì hệ thống. Vấn đề là hãy chọn những sàn kiếm tiền minh bạch (từ phí giao dịch) thay vì những sàn chăm chăm mong bạn cháy tài khoản để ôm trọn số tiền đó. Trading đã đủ khó rồi, đừng để mất tiền oan vì chọn sai sân chơi.